Ka om Sandnes maksimerte Sandnes-effekten?

Av

Eg fryde meg når eg kjøre gjønå Strandgadå i Sandnes. Adle de gamle huså, någen kule, någen bittesmå, någen litt rare, de fleste veldigt fine, någen ganske slitt, andre nyoppusste.

DEL

LeserbrevDette er et debattinnlegg. Innlegget gir uttrykk for skribentens holdninger.Det må ver ei av de kulaste gadene i Sandnes. Og det må ver ett av områdene i Sandnes med eldst bebyggelse. Her e historie og identitet for de så e interesserte og ser verdien i det. Eg gjør. I høyeste grad. Så eg kose meg kver gang eg kjøre der. Så møde eg framskrittet og utviklingen når eg nærme meg vågen. Der skyde høghuså opp. Det eina mer prangande enn det andra, ingen i stil med kverandre, så det e ganske visuelt støyandes, syns eg. Men det e nå så.

Då eg flytta fra Stavanger te Sandnes (sentrum) for ca. 6 år siden, hendte det at eg spaserte te biblioteket. Itte eg hadde vært der, tog eg meg gjerna ein tur rundt hjørna og såg udøve fjorden. Det va lykkebringandes, te og med ganske helsebringandes.
Det e løye med det, å stå sånn midt i byen og skua udøve fjorden, vid, lang, åpen, fri. Det gjør någe med deg enten du e bevisste om det eller ei.

Så ein dag eg hadde vært på biblioteket og gjekk rundt hjørna for å nyda synet ud øve fjorden, fekk eg meg ett lide sjokk. Der va ingen udsikt lenger! Eg såg rett inn i ein gigantiske bygningsmasse på vei te å bli ett eller aent gedigent bygg – kanskje ett av mange signalbygg (ka de nå ska signalisera!). Store deler av fjorden va fyllt med masse og der blei bygd oppå, høge hus så stenge for heila utsynet.

Og ikkje bare det. Det stenge heile byen ude fra nærheten te fjorden. Det som for de fleste byer blir sett på som ein juvel, nærhet te sjø og vann, blir fratatt denne byen. Joda, eg vett at hvis eg bare går ytterst ud på denne fyllingen og rundt de svære byggå, så kan eg fortsatt se ud øve fjorden. Men det e ikkje det sama.

Eg blei rett og slett leie meg. Eg kjente på sorg. Eg burde kanskje visst om disse planene, men eg hadde jo nettopp flytta te Sandnes og va dessuden ikkje i så veldigt goe form itte litt for mange belastninger øve tid, derav den sterke helberedandes følelsen av fjorden og utsikten og nå sorgen øve tapet, for meg, for byen.

Eg orkte ikkje gå bort der på lang tid. Men ein dag bestemte eg meg for å gi det ein nye sjanse. Det kunne jo ver det ikkje va så gale så eg fysst hadde trodd. Det va det. Siden har eg unngått den plassen så langt det lar seg gjør. Eg lige meg ikkje der. Eg blir bare trist og lei. Det e ikkje sånn at eg e heilt ukjent i Sandnes sjøl om eg e oppvokst i Stavanger. Eg va ofte hos mormor og morfar på Hana i oppveksten og då tog eg bussen te Ruten og gjekk langs vågen te Hana. Så någe av historien og identiteten te Sandnes sitte nok i meg tross alt.

Rett me siå der eg nå bor, ska de bygga det høgaste huset i Sandnes! Ennå ett signalbygg? Ka det nå ska signalisera og for kem? Det huset bygges med dispensasjoner og uten hensyn te nabolaget verken ka angår sjenanse eller byggestil og høyde. Vett ikkje om de i det heila tatt har tenkt på kor provoserande det har vært å se den den voldsomme reklamen for dette sykt høga huset så sko komma og kanskje stenga oss inne, kasta skygge øve felleshagen vår og dominera heila området.

Og midt i sentrum, i ei siegada te Langgadå, bygges Ølændskvartalet og de profilere seg med ordtaket "Fra New York te Sandnes". Eg stusse. E det et mål? Å bli som New York? E det verkeligt å trakta itte? Ein betongjungel med skyhøge hus som holde solå vekke fra gadene og alt aent det medføre? Klart det e spennandes å dra te New York og me fascineres av New York. Fordi New York e New York. Men ville me bodd sånn? E det ein by som det me ønske oss? Og i så fall e det realistisk? Nå?

Vel, eg tror altså på det motsatta. Eg tror ikkje framtiå bringe ønske om mer New York eller Tokyo for den saks skyld. Mer storbyjungel, betong, høghus, eksos og fravær av lys og sol. Eg tror framtiå bringe ønske om identitet, harmoni, trivelige byer med nærhet te sjø og fjord, ivaretatte grøntområder, økologisk tilnærming, rom, åpenhet og nærhet te himmelen og solå. Der kunne Sandnes gått foran (så de seie i Stavanger). Der kunne Sandnes vist vei, vært ein foregangskommune, ein foregangsby, et eksempel for andre, et SIGNAL! Ikkje ett (av ittekvert så mange) signalbygg, men ein heile signalby! Ikkje ett signal så sko øvedøva de andre eller konkurrera om oppmerksomheten, men ett ekta, autentisk signal bygd på ærlighet. Det hadde vært någe! Langgadå som som ei einaste lange, kanskje grønne, gada med et aent fokus enn adle andre. Tatt risken! Gjort någe nytt! Vært innovative. Du vett, inovasjon e det kun hvis det i tillegg te å ver nytt samtidigt føre te någe bedre. Ikkje så mye nytenking i Sandnes, syns eg.

Heller ikkje tas den fantastiske historien, identiteten og bakgrunnen te Sandnes med inn i alt dette nya. Sandnes e jo ein gründer-by av tradisjon, ein by full av skapende mennesker. Av og te nevnes (nesten i en bisetning) Jonas Øglænd (mine besteforeldres arb.giver), DBS og sykkelfabrikken, Gann Graveren, leireutvinningen, potteriet, Polaris, Uldvaren og sikkert mange fler og mye mer, men eg finne det ikkje igjen i någe som helst av alt det nya de erstatte det gamla med. Det eg ser i det nya har eg sett før, det e uden karakter og uden identitet. Det kan ver fint nok arkitetktonisk, det ska ikkje eg udtala meg om, men det gjenspeile ikkje Sandnes’ historie og byggeskikk. Det e trist syns eg.

Sandnes sko ver stolte av den de e, ikkje samenligna seg med adle andre. Det e kjedeligt. Så eg blir litt leie meg når eg går rundt i Sandnes og får inntrykk av ka alle disse entreprenørane med politikarane i ryggen har i tankane når de rive og sette opp disse byggå som kunne stått kor som helst og som ikkje gjenspeile någen som helst tilknytning te Sandnes. Bare se deg om. Alt det flottaste Sandnes har å by på må du leida itte. Men det é der, diskrét, tilbaketrukkent og stille. Som virkelig skjønnhet pleie. Smått og flott. Og stort. Passe stort. Synd at ein så store kommune så Sandnes, med så goe plass, ikkje benytte seg av det når det bygges. Eg tror mange ville retta blikket mod Sandnes om Sandnes fortsatte å ver Sandnes, ja ennåte maksimerte effekten av Sandnes si sjel. Det hadde vært någe.

Send ditt leserbrev «

DELTA I DEBATTEN! Vi oppfordrer leserne til å bidra med sine meninger, både på nett og i papir

Artikkeltags